ALLAH RIZASI ÜÇÜN SEVMƏK

Bütün həyatlarını Allaha həsr edən və qəlbən Ona təslim olan möminlərin dünyadakı yeganə məqsədləri Allahın razılığını, rəhmətini və cənnətini qazanmaqdır. "De: “Mənim namazım da, ibadətim də, həyatım və ölümüm də aləmlərin Rəbbi Allah üçündür!" (Ənam surəsi, 162) ayəsində bildirildiyi kimi, möminlər hər davranışlarında və hər işlərində Allahın razılığını qazanmağı hədəf seçirlər. Möminlər sahib olduqları hər şeyi Allahın razılığını qazanmağa sərf edir və sevgilərini də ancaq Allaha həsr edirlər. Allahı bütün sifətləri ilə tanıyan, Onun gücünə və böyüklüyünə hər an şahid olan, Rəbbimizin rəhmətini, sevgisini və şəfqətini bütün həyatı boyunca hər an hiss edən bir möminin Allah sevgisi heç bir sevgi ilə müqayisə edilməyəcək dərəcədə güclüdür. Allah Bəqərə surəsində möminlərin Özünə olan güclü sevgisi ilə müşriklərin sevgi anlayışları arasındakı fərqi belə bildirir:

İnsanların içərisində Allahdan qeyrilərini şərik qoşub, onları Allahı sevən kimi sevənlər də vardır. Halbuki iman gətirənlərin Allaha məhəbbəti daha qüvvətlidir.... (Bəqərə surəsi, 165)

Ayədə bildirildiyi kimi, insanların bir qismi Allaha ortaq qoşur və digər varlıqları  Allahı sevdikləri kimi sevirlər (Allahı tənzih edirik). Möminlər isə heç bir insanın, maddənin və ya  canlının həqiqətdə özünə aid bir gücü, ya da gözəlliyi olmadığını bilirlər.

Bunların hamısını sahib olduqları bütün xüsusiyyətləri ilə birlikdə yoxdan yaradan ancaq Allahdır. Heç bir canlı öz gözəlliyini meydana gətirə bilməz. Bir insanın üzündəki gözəlliyi və ya bir heyvanın sahib olduğu sevimliliyi müəyyən bir ömürlə yaradan və əcəlləri gəldiyində hamısını yox edəcək olan Allahdır, hər gözəllik yalnız Allahın hakimiyyətindədir.

Bu səbəbdən mömin qarşılaşdığı  bütün gözəllikləri, insanları, heyvanları, təbiəti Allahın yaratdığını dərk edərək sevir. Onun əsl sevgisi bütün bu gözəllikləri ona verən və hər şeyin sahibi olan Allaha yönəlmişdir.

Peyğəmbərimiz də möminlərə bir-birlərinə qarşı duyduqları sevginin Allah rizası üçün olmasının gərəkli olduğunu xatırlatmışdır:

Hz. Əbu  Zərr (radiallahu ənh) izah edir: "Rəsulullah (s.ə.s) buyurdu ki: "Əməllərin ən fəzilətlisi Allah üçün sevmək, Allah üçün nifrət etməkdir." (Kutubu Sittə, X cild, s. 140; Əbu Davud, Sünnə 3, 4599)

"İman bağlarının ən möhkəmi Allah üçün dostluq, Allah üçün düşmənlik, Allah üçün sevgi, Allah üçün nifrətdir." (Kutubu Sittə, 10-cu cild, s. 141)

Allaha ortaq qoşan şəxs bir insanın gözəlliyini tərifləyərkən bu gözəlliyin o adama aid olduğunu sanır. Bu, bir rəsm sərgisinə gedən və bəyəndiyi bir tablonun gözəlliyinin o tabloya aid olduğunu sanaraq həmin tablonu tərifləyən insanın vəziyyətinə bənzəyir. Halbuki əsl təriflənməsi lazım olan tablonu çəkən rəssamdır. Bu səbəbdən, bir insan bəyəndiyi bir gözəlliklə qarşılaşdığında, xoşuna gələn bir səs eşitdiyində, bir yeməkdən zövq aldığında dərhal bu gözəllikləri yaradan Rəbbimizi düşünməli, sevgisini, məmnuniyyətini və şükrünü ONA yönəltməlidir. Allaha şirk qoşmadan iman edənlər sahib olduqları hər şeydə Allaha borclu olduqlarını bildikləri üçün Allaha çox güclü bir sevgi ilə bağlıdırlar.

Allah Quranda Hz. İbrahimin müşrik olan qövmünə belə səsləndiyini bildirir:

(İbrahim onlara) dedi: “Sizin Allahı qoyub bütləri tanrı qəbul etməyiniz yalnız dünyada aranızda olan dostluğa görədir. Sonra da qiyamət günü bir-birinizi inkar edəcək, bir-birinizə lənət oxuyacaqsınız. Məskəniniz cəhənnəm odu olacaq, özünüzə də kömək edən kimsələr tapılmayacaqdır!” (Ənkəbut surəsi, 25)

Ayədə bildirildiyi kimi, Allaha ortaq qoşanların dünya həyatında bir-birlərinə duyduqları bağlılıq axirətdə böyük bir nifrətə çevriləcək. Bunun səbəbi Allahı unudaraq bir-birlərini həyatlarının ən böyük məqsədi  hesab etmələridir. Allah bunun əvəzində bu insanların  şirk içindəki sevgi və bağlılıqlarını axirətdə sonsuza qədər davam edən kin və nifrətə çevirəcək.

Quranda dünya həyatına aid malı, ya da insanların sevgisini qazanmağı Allahın rizasından  daha üstün tutan insanlar belə xəbərdar edilir:

De: “Əgər atalarınız, oğullarınız, qardaşlarınız, övrətləriniz, qəbiləniz, qazandığınız mallar, kasad olmasından qorxduğunuz ticarət, xoşunuza gələn məskənklər sizə Allahdan, Onun Peyğəmbərindən və Allah yolunda cihaddan daha əzizdirsə, Allahın əmri (əzabı) gəlincəyə qədər gözləyin. Allah fasiqləri doğru yola yönəltməz! (Tövbə Surəsi, 24)

İman edənlər dünya həyatının bəzəklərinin Allaha aid olduğunu bilir və bunları ancaq Allahın təcəllisi olaraq sevirlər. Məsələn, möminlərdə Allahın bəyəndiyi gözəl əxlaq təcəlli etdiyi üçün ən çox sevgi, yaxınlıq və dostluğu möminlərə qarşı duyurlar. Bu sevgi soy, irq kimi yaxınlıqlara, ya da hər hansı bir mənfəətə əsaslanmır. Pulun, mövqeyin, mədəniyyətin və ya maddi dəyərlərin də heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Allah möminlər arasındakı bu sevgini Quranda belə bildirir:

Onlardan (mühacirlərdən) əvvəl yurd salmış və iman gətirirmiş kimsələr öz yanlarına mühacirət edənləri sevər, onlara verilən qənimətə görə ürəklərində həsəd duymaz, özləri ehtiyac içində olsalar belə, onları özlərindən üstün tutarlar. (Allah tərəfindən) nəfsinin xəsisliyindən qorunub saxlanılan kimsələr – məhz onlar nicat tapıb səadətə qovuşanlardır! (Həşr Surəsi, 9)

Ayədə bildirildiyi kimi, möminlər iman edən hər kəsi öz qardaşları kimi qəbul edirlər. Bir başqa möminin yaxşılığını, rahatlığını təmin etmək üçün heç bir fədakarlıqdan çəkinmirlər. Möminlərin bu sevgi anlayışı isə ancaq imanın və Quran əxlaqının yaşanması ilə qazanıla bilər.

Peyğəmbərimiz sevginin əhəmiyyətini və həqiqi sevgini yaşayan möminlərin üstünlüklərini bir hədisində belə ifadə etmişdir:

Hz. Ömər (radiallahu ənh) izah edir: "Rəsulullah (s.ə.s.) buyurdu ki: "Allahın qulları  arasında bir qrup var ki, onlar nə peyğəmbərlərdir, nə də şəhidlərdir. Üstəlik qiyamət günü  Allah qatındakı  mövqelərinin ucalığı səbəbi ilə peyğəmbərlər də, şəhidlər də onlara qibtə edərlər. "Orada olanlar soruşdu: "Ey Allahın Elçisi! Onlar kimdir, bizə xəbər ver!" "Onlar aralarında nə qan qohumluğu, nə də bir-birlərinə bağışladıqları  bir mal olmadığı halda Allahın adına bir-birlərini sevənlərdir. Allaha and içirəm, onların üzləri mütləq nurludur. Onlar bir nur üzrədirlər. Xalq qorxarkən, onlar qorxmazlar. İnsanlar kədərlənərkən, onlar kədərlənməzlər. (Kutubu Sittə, 3345)

Sevgi kimi böyük bir neməti möminlərə bəxş edən isə Rəbbimiz olan Allahdır. Allah Hz. Yəhyaya Öz Qatından bir sevgi həssaslığı verdiyini belə bildirir:

“Ey Yəhya! Kitabdan bərk yapış. Biz uşaq ikən ona hikmət verdik. Biz həm də ona Öz dərgahımızdan bir mərhəmət və paklıq bəxş etdik. O, müttəqi idi. (Məryəm Surəsi, 12-13)

Bir başqa ayədə isə Allah iman edib yaxşı işlər görənlərə Öz Qatından bir sevgi bəxş edəcəyini xəbər vermişdir:

Həqiqətən, iman gətirib yaxşı işlər görənlər üçün Rəhman bir sevgi yaradacaq. (Məryəm Surəsi, 96)

Burada çox əhəmiyyətli bir mövzunun üzərində dayanmaq lazımdır. Allahın razılığına görə sevən bir insan ən gözəl əxlaqlı, Allaha ən çox bağlanan, ən təqva sahibi olan kimsəni hər kəsdən çox sevər. Bu səbəblə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) bütün möminlər üçün ən sevimli və ən yaxın dostdur.